βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα"

Ηλεκτρονικός χώρος ενημέρωσης και σχολιασμού

Archive for 18 Οκτωβρίου 2009

«Οδοιπορικό στα χνάρια του Ελληνισμού στην Μικρασία»

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

 Το βιβλιοπωλείο «χωρίς όνομα» και ο Σάββας Καλεντερίδης σας προσκαλούν στην  παρουσίαση της εκδήλωσης με θέμα «Οδοιπορικό στα χνάρια του Ελληνισμού στην Μικρασία».

      Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, στις 6.30 το απόγευμα στο πνευματικό κέντρο του δήμου Χολαργού.  

      Για οποιαδήποτε πληροφορία επικοινωνήστε στο τηλέφωνο 210-6546742.

Posted in Γλώσσα & Πολιτισμός, Ιστορία | 1 Comment »

Τι «παίζεται» στις ελληνορωσικές σχέσεις

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

Συντάκτης: Σταύρος Λυγερός   
 
Η δήλωση Γ. Παπανδρέου, προαναγγελία αλλαγής στάσης Το μισό βήμα του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή στο θέμα του αγωγούΗ πίεση που ασκεί η κρίση στην κοινωνία δικαιολογεί την έμφαση που δίνεται από τα δύο μεγάλα κόμματα στα οικονομικά ζητήματα, αλλά δεν επαρκεί για να εξηγήσει την απουσία της εξωτερικής πολιτικής από το κέντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Οι όποιες αναφορές έγιναν από τους δύο αρχηγούς ήταν συμβατικές και ουσιαστικά παρέκαμψαν με στερεότυπα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στα διάφορα μέτωπα η χώρα.

Η μόνη εξαίρεση ήταν η αναφορά του Γιώργου Παπανδρέου στον υπό κατασκευή πετρελαιαγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Υπενθυμίζουμε ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για λεόντειο συμφωνία (υπέρ της Μόσχας) και επαναδιαπραγμάτευση της σχετικής συμφωνίας. Επίσης, έθεσε θέμα περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ας σημειωθεί ότι παρεμφερή επιχειρήματα επιστράτευσε και η νέα ακραία φιλοαμερικανική κυβέρνηση της Βουλγαρίας.

Η δήλωση Παπανδρέου θεωρήθηκε προαναγγελία της στάσης που θα τηρήσει ως πρωθυπουργός στο μέτωπο των ελληνορωσικών σχέσεων. Για την ακρίβεια, θεωρήθηκε πως θα ακυρώσει τη στενή συνεργασία, που ο απερχόμενος πρωθυπουργός δρομολόγησε με τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα. Μία συνεργασία, που εξυπηρετούσε τα συμφέροντα και των δύο κρατών, χωρίς, βεβαίως, να παραβιάζει τις δεσμεύσεις της Ελλάδας στους ευρωατλαντικούς θεσμούς.

Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, άλλωστε, κινήθηκαν προς την ίδια κατεύθυνση. Οι ΗΠΑ είχαν θεωρήσει πως η ευρωρωσική ενεργειακή συνεργασία θα οδηγούσε σε χαλάρωση των διατλαντικών δεσμών. Γι’ αυτό και αντέδρασαν, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι η Ευρώπη θα εξαρτηθεί από τη Μόσχα. Στο γενικό αυτό πλαίσιο είχαν εκφράσει και τη δυσαρέσκειά τους για την πολιτική Καραμανλή. Οχι μόνο επισήμως, αλλά και με προπαγανδιστικά δημοσιεύματα, που εμφάνιζαν την Ελλάδα και την Κύπρο σαν «δούρειους ίππους» της Ρωσίας στους κόλπους της Ε.Ε.!

Ανησυχίες

Στην πραγματικότητα, το διακύβευμα δεν είναι ο πετρελαιαγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Πρώτον, επειδή είναι δευτερεύουσας σημασίας και δεύτερον επειδή η υλοποίησή του βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και είναι δύσκολο πια να σταματήσει. Το ενδεχόμενο μία αυριανή κυβέρνηση Παπανδρέου να ζητήσει επισήμως επαναδιαπραγμάτευση συγκεντρώνει αμελητέες πιθανότητες. Δεν θα προκαλούσε μόνο ρήγμα στις ελληνορωσικές σχέσεις. Θα έβλαπτε καίρια και τα εθνικά συμφέροντα.

Υπενθυμίζουμε ότι ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία παρακαμπτήριος του Βοσπόρου στη ροή του ρωσικού πετρελαίου προς τις δυτικές αγορές. Για την Ελλάδα, η κατασκευή του δεν έχει μόνο οικονομική σημασία. Εχει και εθνική σημασία, επειδή εντάσσει τη Θράκη στον διεθνή ενεργειακό χάρτη και κατ’ αυτό τον τρόπο καθιστά δυσχερέστερη την άσκηση τουρκικών επεκτατικών πιέσεων σ’ αυτή την περιοχή.

Το πραγματικό διακύβευμα, όμως, δεν είναι ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Αυτό που ενοχλεί περισσότερο την Ουάσιγκτον είναι ο αγωγός South Stream. Αυτός ο αγωγός σχεδιάζεται να στείλει το ρωσικό φυσικό αέριο υποθαλάσσια στη Βουλγαρία. Από εκεί ο ένας κλάδος μέσω Ελλάδας θα καταλήξει στην Ιταλία και ο άλλος θα κατευθυνθεί στην κεντρική Ευρώπη. Περιττό να υπογραμμισθεί ότι ο South Stream έχει πολλαπλάσια γεωοικονομική σημασία από τον πετρελαιαγωγό και κατά συνέπεια πολλαπλάσια εθνική σημασία για τη Θράκη.

Εδώ και πολύ καιρό κυκλοφορούν φήμες ότι λόγω της σχέσης που ανέπτυξε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Κώστας Καραμανλής είναι θύμα υπονομευτικών ενεργειών εκ μέρους των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Ορισμένοι είχαν σπεύσει να ερμηνεύσουν μ’ αυτό τον τρόπο και τη νεανική εξέγερση του περασμένου Δεκεμβρίου! Και τώρα αποδίδουν σε υπονόμευση και τη διαφαινόμενη εκλογική ήττα του.

Παραλείψεις

Στην πραγματικότητα, δεν χρειάσθηκε υπονόμευση για να φθάσει η Ν.Δ. εκεί που είναι σήμερα. Ο Κώστας Καραμανλής έβαλε επανειλημμένως τρικλοποδιές στον εαυτό του. Σ’ ό,τι αφορά δε την ελληνορωσική συνεργασία, τον τελευταίο χρόνο την έχει διά παραλείψεων αφήσει στην τύχη της. Δεν είναι σαφές εάν το έκανε από τον φόβο αμερικανικών αντιδράσεων, ή υπέκυψε στις παρασκηνιακές πιέσεις των κύκλων εντός της Ελλάδας, οι οποίοι εξαρχής αντιμετώπισαν αρνητικά τη σύναψη μιας στρατηγικής ενεργειακής σχέσης με τη Μόσχα. Είναι οι κύκλοι που εμπνέονται από την αμερικανική πολιτική και έχουν την τάση να ευθυγραμμίζονται μαζί της. Είναι οι ίδιοι κύκλοι, που κινδυνολογούν για την εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία, αλλά δεν ενοχλούνται καθόλου για την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από την Τουρκία.

Με τον αγωγό Τουρκίας-Ελλάδας-Ιταλίας σε λειτουργία, εάν εγκαταλειφθεί ο South Stream η Τουρκία θα καταστεί διαμετακομιστικό κέντρο και η Ελλάδα θα εξαρτηθεί ενεργειακά από την Αγκυρα. Σε μία διμερή κρίση, η στρόφιγγα πιθανότατα θα κλείσει και η χώρα μας θα απειληθεί με ενεργειακή ασφυξία. Αυτό αφήνει αδιάφορες τις ΗΠΑ, αλλά όφειλε να ενδιαφέρει πολύ τους Ελληνες.

Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις ότι ο Γιώργος Παπανδρέου προτίθεται να τορπιλίσει την ελληνορωσική ενεργειακή συνεργασία, δεν θα συναντήσει μεγάλα εμπόδια. Η υπαναχώρηση του Κώστα Καραμανλή έχει προλειάνει το έδαφος. Οπως και σε άλλα μέτωπα άσκησε εξωτερική πολιτική «μισών βημάτων», που είναι ό,τι χειρότερο. Προσκομίζει το κόστος, αλλά όχι και το όφελος μιας επιλογής.

Στροφή

Ορισμένοι πάνε ακόμα πιο μακριά. Θεωρούν ότι ο –κατά πάσα πιθανότητα– αυριανός πρωθυπουργός θα πραγματοποιήσει ευρύτερη στροφή προς τις ΗΠΑ, ακόμα και σε σχέση με την Ε.Ε. Στην κοινή γνώμη έχει σχεδόν εδραιωθεί η εντύπωση πως έχει φιλοαμερικανικό προσανατολισμό. Από μόνος του αυτός ο προσανατολισμός είναι μία ένδειξη, αλλά δεν προεξοφλεί ότι θα εφαρμόσει εξωτερική πολιτική που θα αντιβαίνει στα εθνικά συμφέροντα. Ο Γιώργος Παπανδρέου θα κριθεί από τις πράξεις του κι όχι από διάχυτες εντυπώσεις. Ας περιμένουμε να τον κρίνουμε τον Δεκέμβριο, όταν θα δώσει τις πρώτες κρίσιμες εξετάσεις. Υπενθυμίζουμε ότι τότε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εξετάσει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και θα λάβει αποφάσεις.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_2_20/09/2009_330139

Posted in Γεωπολιτική -Γεωοικονομία, Ελληνική εξωτερική πολιτική & Αμυνα | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Yποτέλεια κι ευτέλεια

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

Yποτέλεια κι ευτέλεια …του Στάθη Σταυρόπουλου στην Ελευθεροτυπία

 Στην εξωτερική πολιτική δεν υπάρχουν «εξαιρέσεις» όταν δεν πρόκειται για ελιγμούς και πρόκειται για θέσεις. Αλλιώς ουδείς σε παίρνει στα σοβαρά. Και την Ελλάδα των ζεϊμπέκικων με τον Τζεμ και των κατ’ εξακολούθησιν ανακολουθιών με τη FYROM, ουδείς την εκλαμβάνει ως σοβαρή. Βεβαίως η σοβαρότης προϋποθέτει σθένος, έχει κόστος, αλλά αποφέρει κέρδη -κέρδη ουσιώδη και ζωτικά. Αντιθέτως ο τζουτζεδισμός και ο κατευνασμός είναι εύκολα πράγματα -όλο χάνεις, αλλά σου μένουν κι άλλα να χάσεις [ώστε να παρηγοριέσαι (κι ενίοτε να κοκορεύεσαι) που δεν τα ‘χεις χάσει όλα ακόμα]. Οι Τούρκοι φέρ’ ειπείν δεν κάνουν «εξαιρέσεις», όταν πετούν πάνω απ’ το Φαρμακονήσι πετούν πάνω κι απ’ το Αγαθονήσι. Αντιθέτως η κυρία Μπακογιάννη (και ο κ. Καραμανλής) κάνουν «εξαιρέσεις» και ζητούν κατά περίπτωσιν (όπως τώρα με τον ερχομό Μιλόσοσκι) να «κοιμούνται οι νόμοι» για μια-δυο μέρες. Σε αυτές όμως τις περιπτώσεις δεν κοιμούνται οι νόμοι, αλλά οι ίδιοι και θα ‘χουμε (όλοι) κάποια μέρα άσχημο ξύπνημα… Από ποιον πήρε την άδεια η κυρία Μπακογιάννη να δώσει άδεια στον κ. Μιλόσοσκι, υπουργό Εξωτερικών της FYROM, να προσγειωθεί στην Κέρκυρα στις 27 Ιουνίου επιβαίνων κι ερχόμενος με αεροπλάνο που φέρει τα διακριτικά και το εθνόσημο της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας»; Ασκεί «προσωπική πολιτική» η κυρία Μπακογιάννη; Μπα; Από πότε ο Υπουργός Εξωτερικών μιας χώρας μπορεί να ασκεί διαφορετική πολιτική από εκείνη που έχει διακηρύξει η κυβέρνησή του κι έχει εγκρίνει ο λαός με την ψήφο του; Σε άλλες εποχές (όταν ακόμα οι λέξεις δεν είχαν σταλεί εξορία χάριν της επικοινωνίας) θα μιλάγαμε για προδοσία! Ναι, για προδοσία. Ιδού γιατί επεξηγηματικά: α. Λέει το Υπουργείο Εξωτερικών ότι η συνάντηση του ΟΑΣΕ (27-28 Ιουνίου, Κέρκυρα) για την οποίαν καταφθάνει ο κ. Μιλόσοσκι, «είναι πολύ σοβαρή» για να φέρει ενοχλητικά (σε ποιους;) προσκόμματα η οικοδέσποινα (!) κυρία Μπακογιάννη. Το ότι η συνάντηση είναι όντως σοβαρή είναι ένας λόγος παραπάνω για να μην κάνει η χώρα μας ούτε ένα βήμα πίσω από τη διακηρυγμένη πολιτική της! β. Αν η ίδια η χώρα μας προδίδει (αδειάζει το λένε τώρα ως πιο ευκολοχώνευτο) την πολιτική της, ποια πολιτική θα διαπραγματευθεί στη συνέχεια; γ. Στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν δημόσιες σχέσεις (πόσω μάλλον προσωπικές πολιτικές). Ο,τι γίνεται καταχωρίζεται ως προηγούμενο, το οποίον μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως δεδομένο οι ενδιαφερόμενοι. Εν προκειμένω ο κ. Μιλόσοσκι θα πατήσει στο ελληνικό έδαφος (καθώς και οι συνοδοί του) με τα εθνικά διακριτικά που υποτίθεται ότι διαπραγματεύεται και διαπραγματευόμαστε. Σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι μόνον ο κ. Μιλόσοσκι που χλευάζει την πολιτική μας (και την εθνική μας κυριαρχία), αλλά και η κυρία Μπακογιάννη. Κυρίως αυτή. Η οποία χλευάζει έτσι ακόμα περισσότερο απ’ τον όποιον κ. Μιλόσοσκι την ίδιαν της τη χώρα… Πώς λέγεται αυτό; Προσωπικές σχέσεις; δημόσιες σχέσεις; -θα καγχάζουν μαζί μας οι πάντες. Οχι μόνον με τον (ύστερα και απ’ αυτό) μικρομεγαλισμό μας, αλλά και με την εθελοντική μας ανικανότητα να υπερασπιστούμε ακόμα και το μίνιμουμ. Μήπως αυτό λέγεται γραικυλισμός; δ. Λέει το ελληνικό (;) Υπουργείο Εξωτερικών ότι όλο αυτό γίνεται «κατ’ εξαίρεσιν»! Παραδέχεται δηλαδή έτσι ότι παραβιάζει την εξωτερική μας πολιτική -μπράβο! Αυτό πώς λέγεται; Διότι περί ελιγμού δεν πρόκειται, πρόκειται για παραδοχή που συνιστά τετελεσμένο. Τετελεσμένο διαφορετικό από τις υποσχέσεις, τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης. Αυτό πώς λέγεται; ε. Δεν υπήρχε ώς τώρα προηγούμενο! Σε ανάλογη περίπτωση δεν επετράπη στον κ. Τσερβέρνκοφσκι να πατήσει το πόδι του στην Ελλάδα με τα διακριτικά και τα εθνόσημα της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Η κυρία Μπακογιάννη δημιουργεί τέτοιο προηγούμενο τώρα. Συνεπώς συμβαίνουν δύο τινά: ή έχουμε αλλάξει (και δεν το ξέρουμε) την εξωτερική μας πολιτική εις όσα αφορούν τη FYROM ή η κυρία Μπακογιάννη απλώς την πρόδωσε. Εδώ δεν χωράνε χαριτωμενιές τύπου Ουρουγουάης. Η κυρία Μπακογιάννη υποδέχεται σε ελληνικό έδαφος τον κ. Μιλόσοσκι, Υπουργό Εξωτερικών της Μακεδονίας, Μακεδόνα στο έθνος, Μακεδόνα και στη γλώσσα. Αν αυτό η κυρία Μπακογιάννη το έκανε εν αγνοία τού κ. Καραμανλή, φέρνοντάς τον προ τετελεσμένων και ο άνθρωπος δεν την αποκεφάλισε εν τω άμα, τότε δεν είναι Πρωθυπουργός, αλλά το παιδί για τα θελήματα των Αμερικανών. Αν, τέλος, η κυρία Μπακογιάννη κινήθηκε σε συνεννόηση με του Μαξίμου (όπως άλλωστε ισχυρίζεται και δηλώνει), τότε ο κ. Καραμανλής, εκτός από παιδί για τα θελήματα των Αμερικανών είναι και μπιστικός στις δουλειές των Μητσοτάκηδων… Βαρειές κουβέντες; Μπα; οι κουβέντες είναι βαρειές και όχι τα καμώματα; Μιας δράκας ραγιάδων που ποτίζουν με τον ιδρώτα του φόβου τους το δέντρο του νεο-οθωμανισμού…

Posted in Ελληνική εξωτερική πολιτική & Αμυνα | Leave a Comment »

Commandante Che Guevara

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

 (Δημοσιεύτηκε στο «Π» 15/10/2009)

Πόσοι στ’ αλήθεια άνθρωποι κατάφεραν, χρόνια μετά τον θάνατό τους, να είναι παρόντες στην καθημερινή ζωή εκατομμυρίων συνανθρώπων τους, όλων των εθνοτήτων, σ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, σαν να είναι μέλη μιας ανείπωτα μεγάλης οικογένειας; Τι είναι άραγε εκείνο που είχε ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, το οποίο τον κρατά ολοζώντανο στην τρέχουσα πραγματικότητα, σαράντα δύο ολόκληρα χρόνια μετά τη δολοφονία του; Σίγουρα υπήρξε κάτι παραπάνω από ήρωας, κάτι περισσότερο από επαναστάτης, κάτι απέραντα γοητευτικό, που πιθανόν να μην έχει να κάνει μ’ όλα αυτά που χαρακτηρίζουν έναν ξεχωριστό άνθρωπο. Ίσως είναι το μοναδικό είδωλο που ξεπέρασε την εικόνα του, το μοναδικό είδωλο που αδιαφόρησε για την εικόνα του. Ίσως να υπήρξε αυτός μόνο που δεν υποκρίθηκε απέναντι στον εαυτό του, που έζησε αυθόρμητα τον ρυθμό της ύπαρξής του. Σίγουρα όμως, είναι αυτός που, αντικρίζοντάς τον και μόνο, γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι, μπορούμε να σταθούμε δίπλα του σαν φίλοι, μπορούμε να συγκινηθούμε απρόσκοπτα, γιατί ένας τόσο καθημερινός άνθρωπος – που θα μπορούσε να είναι ο φίλος μας ή ακόμα κι εμείς οι ίδιοι – κατέκτησε το μεγαλείο ζώντας με ακαταμάχητη φυσικότητα τη ζωή του, αλλά κυρίως τα όνειρά του, πρωτίστως δε την ιδεολογία του, την οποία διαμόρφωνε μέσα από την παρατήρηση, τη ζωή και τη μελέτη!

Ποτέ άλλοτε ο θάνατος δεν δικαίωσε τόσο πολύ τη ζωή. Ποτέ άλλοτε μια δολοφονία δεν χάρισε τόσο γενναιόδωρα την αθανασία. Πρόκειται για τη μοναδική περίπτωση του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, του αιώνια νέου και αμετανόητου επαναστάτη, ενός παγκόσμιου ήρωα, που το μεγάλο του προσόν υπήρξε το ότι ξεπέρασε μιαν ανίκητη ανθρώπινη ιδιότητα: την ιδιοτέλεια.

Ονειροπόλος, οραματιστής, άνθρωπος πέρα για πέρα, με σάρκα και οστά, γεμάτος αγάπη για τον κόσμο, με το παράδειγμά του έγινε το παγκόσμιο σύμβολο του αγωνιζόμενου ανθρώπου, ενσάρκωσε όσο κανένας άλλος το όραμα ενός δικαιότερου κόσμου, προσωποποίησε την ελπίδα για τους αδύνατους. Μιλάμε για μια χαρισματική προσωπικότητα που είχε το σθένος να αντισταθεί στη σαρωτική γοητεία της εξουσίας.

Ούτε στον χειρότερό τους εφιάλτη δεν θα μπορούσαν να φανταστούν οι υπεύθυνοι της δολοφονίας του Τσε, καθώς έστεκαν θλιβεροί και αμήχανοι πάνω από το άψυχο σώμα του, ότι ο θάνατός του θα του χάριζε την εντονότερη παρουσία στη ζωή και στην καθημερινότητα των ανθρώπων όλης της γης.

Η μορφή του είναι ίσως η πιο αναγνωρίσιμη μορφή στον πλανήτη και δύσκολα περνά μέρα δίχως κάπου να τον συναντήσουμε, κάπως να συγκινηθούμε, αλλά κυρίως να κρατή- σουμε, ο καθένας με τον τρόπο του, ζωντανό το όραμα ενός καλύτερου κόσμου. Πιο ζωντανός από ποτέ, ο Τσε κατάφερε να αγαπηθεί διαχρονικά από τις επόμενες γενιές σαν ένα σύμβολο που μπορεί κανείς να του έχει εμπιστοσύνη. Κυρίως, ο Τσε δεν εξαγοράστηκε, δεν πρόδωσε τα λόγια του, δεν έφτασε στο σημείο να απολο γηθεί. Υπήρξε ο εκφραστής των εκλεκτότερων στιγμών του ανθρώπου, του απλού καθημερινού ανθρώπου, που θέλει να πιστέψει, που θέλει να μείνουν ζωντανές οι ελπίδες του για το μέλλον, διεκδικώντας ένα ευτυχές παρόν. Σαράντα δυο χρόνια μετά τον θάνατό του και ύστερα από σαρωτικές αλλαγές της πραγματικότητας, η ανθρωπότητα ξαναστρέφει, με περισσότερη ένταση, το βλέμμα της εκεί που ξεχάστηκε… στην ιδέα της οικοδόμησης ενός κόσμου, αυτή τη φορά πραγματικά σοσιαλιστικού.

Η μεγάλη συγκυρία

[…] Ένα πολιτικό γεγονός είναι ότι γνώρισα τον Φιντέλ Κάστρο, τον Κουβανό επαναστάτη, έναν πανέ- ξυπνο νεαρό, πολύ σίγουρο για τον εαυτό του και με εξαιρετικό θάρρος. Πιστεύω ότι η συμπάθεια ήταν αμοιβαία […] Τσε Γκεβάρα (Μεξικό, τέλη του 1954)

Το 1954, ο εικοσιεξάχρονος Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα συναντά στο Μεξικό τον Φιντέλ Κάστρο και τον αδελφό του Ραούλ. Είναι μια γνω- ριμία καθοριστική για το μέλλον τους – και για το μέλλον της επανάστασης στην Κούβα, αλλά και της παγκόσμιας επανάστασης, έτσι όπως την οραματίστηκε ο Τσε…

Όλα άρχισαν σαν μια τρέλα που δεν είχε καμιάν ελπίδα. Στις 2 Δεκεμβρίου του 1956, ο Φιντέλ Κάστρο, ένας άσημος δικηγόρος, μαζί με άλλους 81 παλαβούς συντρόφους του, αποβιβάστηκαν στην Κούβα με το μικρό πλοιάριο «Γκράνμα» που τους μετέφερε κοντά στην πόλη Μανζανίλο. Λίγους μήνες αργότερα ξεκινά το κίνημα της 26ης Ιουλίου. Είναι μια πορεία γεμάτη ηρωισμούς, αγώνες και αίμα, με στόχο την ανατροπή του δικτάτορα Μπατίστα. Η Πρωτοχρονιά του 1959 βρίσκει τον Φιντέλ και τον Τσε να μπαίνουν στην Αβάνα και τον Μπατίστα έντρομο να εγκαταλείπει την πόλη.

Σε μιαν εποχή που οι καταιγιστικές εξελίξεις σαρώνουν εντυ- πώσεις, πρόσωπα και γεγονότα, ο μύθος της επανάστασης στην Κούβα παραμένει ακλόνητος 50 χρόνια μετά, σαν ένα οχυρό, κρατώντας ζωντανή την ελπίδα στις νεκρωμένες συνειδήσεις ενός «ρεαλιστικού» κόσμου που παραδέρνει στο κυνήγι του άκρατου κέρδους, καταστρέφοντας τον άνθρωπο, τον πολιτσμό και τη φύση.

Posted in Ιστορία | Leave a Comment »

Ναύπακτος, Κυριακή της 7ης Οκτωβρίου 1571

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

Τα ξημερώματα της 7ης Οκτωβρίου 1571, ο ναύαρχος του τούρκικου στόλου Αλή Πασάς έμοιαζε ικανοποιημένος από τον ούριο άνεμο που έπνεε. Διέταξε λοιπόν ν’ ανοίξουν τα πανιά με την πεποίθηση που του έδινε η λανθασμένη, όπως αποδείχτηκε, πληροφόρηση που διέθετε, ότι έπλεε να αντιμετωπίσει έναν εχθρό υποδεέστερο σε πλοία και τεχνολογία. Η αγαπημένη του τακτική ήταν να προηγούνται οι πλευρές του στόλου, να εγκλωβίζουν τον εχθρό και τέλος να τον πνίγουν και να τον συντρίβουν. Στη ναυαρχίδα του που ήταν στο κέντρο του σχηματισμού, κυμάτιζε η πράσινη σημαία του Ισλάμ που είχε κεντηθεί από τις γυναίκες του χαρεμιού, ενώ προς τη στεριά, στα δεξιά, ακολουθούσαν οι γαλέρες του Μωάμεθ Σιρόκο. Την αριστερή πλευρά κάλυπτε ο κουρσάρος Ουλούτζ Αλή με τους Βερβερίνους πειρατές του. Στις γέφυρες των πλοίων, οι Τούρκοι χόρευαν σαν να προθερμαίνονταν για τη μάχη υπό τους ήχους των τυμπάνων και των ταμπούρλων.

 

Ευρωπαϊκή Συμμαχία  

 

 Είκοσι μίλια βορειότερα, έπλεε με τη δύναμη των κουπιών, γιατί φυσούσε αντίθετος άνεμος, ο Χουάν Ντε Καρδόνα, ακολουθώντας τις 8 γαλέρες της εμπροσθοφυλακής. Ο χριστιανικός στόλος, που είχε συνασπισθεί, ήταν παρατεταγμένος σε ευθεία γραμμή πέντε μιλίων και χωρισμένος σε τρεις βαθμίδες.

Κάθε ομάδα πλοίων είχε παραταχθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να διαθέτει άνεση χώρου και να μπορεί να ελίσσεται. Αντίθετα, οι γαλέρες άφηναν τόση απόσταση μεταξύ τους όση αρκούσε για να μη χτυπάνε τα κουπιά μεταξύ τους, ούτε όμως να μπορεί να περάσει εχθρικό πλοίο ανάμεσά τους.

Αρχηγός της αριστερής πτέρυγας που την αποτελούσαν 58 ενετικές γαλέρες, ήταν ο Αγκοστίνο Μπαρμπαρίγκο και ο σχηματισμός του διακρινόταν από το χαρακτηριστικό κίτρινο λάβαρο. Με γαλάζιο λάβαρο στο κεντρικό τμήμα ηγείτο ο Αυστριακός Δον Χουάν με 64 ισπανικές, ενετικές και παπικές γαλέρες καθώς και 2 γαλεάσες που προπορεύονταν.

Δεξιά προς το ανοιχτό πέλαγος έπλεε, με πράσινα λάβαρα να ανεμίζουν στις κεραίες, ο έμπιστος του βασιλιά της Ισπανίας Φιλίππου Β’, Τζαν Αντρέα Ντόρια, με 54 γαλέρες, αυτοκρατορικές οι περισσότερες. Τέλος, με λευκή σημαία ακολουθούσε μια οπισθοφυλακή με 38 γαλέρες υπό την αρχηγία του Γενουάτη μαρκησίου Σάντα Κρουθ.

Ο συνασπισμός των χριστιανικών χωρών εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έπειτα από πολλή διπλωματία και παρασκήνιο, επετεύχθη στα τέλη Μαΐου του 1571, ικανοποιώντας τους Ενετούς και κάμπτοντας τα σχέδια του Ισπανού βασιλιά, ο οποίος ήθελε τον στόλο να πλεύσει προς δυσμάς με προορισμό την Τύνιδα, όπου είχε ζωτικά συμφέροντα, κι όχι ανατολικά, προς βοήθεια της πολιορκούμενης ενετοκρατούμενης Αμμοχώστου.

Ο συμμαχικός στόλος είχε αποφασιστεί να συγκεντρωθεί στο στενό της Μεσσήνης και, σύμφωνα με το επίσημο σχέδιο, θα έπλεε προς ανατολάς. Αρχηγός του συνασπισμού ήταν ο Δον Χουάν, ο Αυστριακός.

Ωστόσο, όλα άλλαξαν με την είδηση της πτώσης της Αμμοχώστου, του τελευταίου ενετικού οχυρού στην Κύπρο. Η είδηση αυτή ευνοούσε τα ισπανικά σχέδια και έθετε στην ουσία τον στόλο του συνασπισμού στην υπεράσπιση των δικών τους συμφερόντων στη δυτική Μεσόγειο. Η αλλαγή στα σχέδια ανάγκασε και τους αρχηγούς της συμμαχίας να επιλύσουν τις διαφορές τους. Η καθυστέρηση της είδησης για την πτώση της Αμμοχώστου (που πολλοί την απέδωσαν στους Ενετούς) δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη ναυμαχία της Ναυπάκτου.

Ο Δον Χουάν, μια μόλις μέρα πριν από τη σύγκρουση κατάφερε να πληροφορηθεί την πραγματική δύναμη του στόλου στον οποίο θα αντιπαρατίθετο. Οι βαρβαρότητες δε που επέδειξαν οι Τούρκοι στην Αμμόχωστο παραβιάζοντας τους όρους της παράδοσης της πόλης προκάλεσαν μεγάλη οργή, όχι μόνο στους Ενετούς, αλλά και σε όλα τα συμμαχικά πληρώματα.

Αλλά και από τη μεριά των Τούρκων, που είχαν πληροφορηθεί τις κινήσεις του χριστιανικού στόλου, και ο Αλή, αφού έθεσε σε συναγερμό τις δυνάμεις του, δεν ήθελε να χάσει αυτή την ευκαιρία λύνοντας μια και καλή τις διαφορές του με τους άπιστους.

 

Η ναυμαχία  

 

 Είχε ξημερώσει Κυριακή της 7ης Οκτωβρίου 1571 και στα χριστιανικά πλοία η πρωινή θεία λειτουργία τελέστηκε με ιδιαίτερη κατάνυξη. Όλα ανεξαρτήτως τα πληρώματα μετείχαν της θείας μεταλήψεως και έτυχαν συγχωρήσεως των αμαρτιών τους.

Γύρω στις οχτώ το πρωί φάνηκε στον ορίζοντα η εμπροσθοφυλακή του τούρκικου στόλου. Λίγα λεπτά αργότερα, εμφανίστηκε το σύνολο του στόλου και έκλεισε το άνοιγμα του Πατραϊκού κόλπου. Τρεις ώρες περίπου πλεύσης, γύρω στα 15 ναυτικά μίλα, χώριζαν τον έναν στόλο από τον άλλο. Εδόθησαν οι απαραίτητες διαταγές προς ετοιμασία της ναυμαχίας και  υπεστάλησαν όλες οι σημαίες, εκτός από αυτή που είχε δωρίσει ο Πάπας προκειμένου να υψωθεί για τη Συμμαχία τη μέρα της ναυμαχίας στο κατάρτι της ναυαρχίδας.

Ενδεικτική του διαφορετικού πολιτισμού που πρέσβευαν οι αντιμαχόμενες πλευρές ήταν η στρατηγική που ακολούθησαν με του κατάδικους κωπηλάτες. Ο Δον Χουάν, με το που δόθηκε το σινιάλο για τη σύγκρουση, έδωσε εντολή να ελευθερωθούν από τα δεσμά τους οι χριστιανοί κωπηλάτες, σαν εγγύηση της ελευθερίας τους αν νικούσαν τους άπιστους. Η προοπτική αυτή της ελευθερίας γέμισε με ενθουσιασμό τους κατάδικους, δολοφόνους, ληστές, καταχραστές και κάθε καρυδιάς καρύδι.

Αντίθετα, στις μουσουλμανικές γαλέρες η «συνθήκη συνεργασίας» με τους αιχμαλώτους υπήρξε αντιστρόφως ανάλογη· αν βυθιζόταν η γαλέρα, θα την ακολουθούσαν αλυσοδεμένοι στον βυθό. Την έναρξη της ναυμαχίας έδωσαν οι ναυαρχίδες. Αρχής γενομένης από μια βολή της «Σουλτάνας» και μιαν απάντηση από τη «Ρεάλ».

 

Η νίκη

 

Ένα δείγμα τού τι ακολούθησε, έχουμε από το ημερολόγιο ενός Φλωρεντίνου καταδίκου ονόματι Αουρέλιο Σέτι:

«Αν επιχειρούσε κάποιος να απεικονίσει αυτό που συνέβη  μόλις άρχισαν οι κανονιοβολισμοί από τις γαλέρες, θα  παρουσίαζε την εξής σκηνή: Ο καπνός απ’ τις βολές μείωσε δραστικά την ορατότητά  τους και οι βροντές κάλυψαν κάθε άλλο ήχο. Οι μπάλες των  κανονιών, οι αλυσίδες και τα θραύσματα τσάκιζαν τα κατάρτια,  της πλώρες, τις πρύμνες, και συχνά βύθιζαν ολόκληρες γαλέρες».

Οι απώλειες των Οθωμανών υπήρξαν πολύ μεγάλες.  Συγκεκριμένα, μετά τη λήξη της ναυμαχίας, η καταμέτρηση  για τους Οθωμανούς έδειξε ότι 180 περίπου πλοία τους είχαν βυθιστεί ή έπεσαν στα χέρια των αντιπάλων τους. Από το σύνολο του στόλου τους διεσώθησαν διαφεύγοντας μόνο τα 40 πλοία του Ουλούζ Αλή. Σε ανθρώπινο δυναμικό, οι απώλειές τους ανήλθαν στους 25.000 – 30.000 άντρες.

Στα χέρια των συμμάχων έπεσαν 10.000 αιχμάλωτοι. Τώρα, από την πλευρά των συμμάχων οι απώλειες ήταν 14 γαλέρες και 7.000 άντρες. Οι χριστιανοί κωπηλάτες που απελευθερώθηκαν ανήλθαν σε 14.000, εκ των οποίων οι 10.000 ήταν Ιταλοί.

Χαρακτηριστικό του αντίκτυπου της ναυμαχίας είναι και το ακόλουθο δημώδες από την περιοχή της Πάργας:

 


Όταν απαντηθήκανε

οι δυο χοντρές αρμάδες

βροντοκοπούν οι κανονιές

γίνεται η μέρα νύχτα

πλώρη με πλώρη σμίγουνε

κατάρτι με κατάρτι

λαμποκοπάνε τα λαμιά

βροντάνε τα τρομπόνια

ποδάρια, χέρια και κορμιά

γιομίζουν τα καράβια

σκοτώθη κι ο Αλή Πασάς [ο ναύαρχος]

το άξιο παλληκάρι

κι ο Ρήγας τη γαλεότα του [του Αλή]

τη σέρνει από την πρύμνη.

 

 

Η νίκη αυτή του συμμαχικού στόλου δεν άργησε να γίνει  γνωστή σε όλες τις Αυλές της Ευρώπης, που έσπευσαν να εκφράσουν τα συγχαρητήριά τους. Η ναυμαχία της Ναυπάκτου υπήρξε η μεγαλύτερη νίκη που είχε σημειώσει ποτέ ο χριστιανικός κόσμος εναντίον του Ισλάμ τα τελευταία τριακόσια χρόνια. Η Ευρώπη ένιωσε ανακουφισμένη, μια και ο εφιάλτης της οθωμανικής επέκτασης ήταν εντυπωσιακά υπαρκτός.

Το σημαντικότερο από την επίτευξη αυτής της συμμαχίας ωστόσο, ήταν το γεγονός ότι δημιουργήθηκε η αρχή της κοινής συνείδησης των εθνών της Ευρώπης.

Στη ναυμαχία αυτή έλαβε μέρος ως υπαξιωματικός της γαλέρας «Μαρκέζα» («Marquesa»), ο μετέπειτα διάσημος Ισπανός συγγραφέας Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Αν και άρρωστος με πυρετό την ημέρα εκείνη, ο Θερβάντες αρνήθηκε να μείνει κάτω και παρεκάλεσε να του επιτραπεί να λάβει μέρος στη μάχη. Πολέμησε και πληγώθηκε τρεις φορές από σφαίρα, δύο στο στήθος και μία που του άφησε μόνιμη αναπηρία στο αριστερό (ευτυχώς) χέρι, πράγμα που αναφέρει στο έργο του «Ταξίδι στον Παρνασσό». Ο Θερβάντες πάντα ένιωθε υπερήφανος για τη συμμετοχή του στη ναυμαχία. Πίστευε ότι «είχε λάβει μέρος σε ένα γεγονός που θα διαμόρφωνε την πορεία της ευρωπαϊκής Ιστορίας».

Η ναυμαχία της Ναυπάκτου σηματοδότησε τη λήξη μιας μακρόχρονης παράδοσης που κράτησε στις θάλασσες πάνω από 2.500 χρόνια και ήθελε τα κουπιά και τους κωπηλάτες την κινητήριο δύναμη του πλοίου. Αυτή η παράδοση είχε αρχίσει από την Αργοναυτική εκστρατεία. Η ναυμαχία σήμανε την αρχή μιας νέας εποχής, όπου τα ιστιοφόρα αλλά και τα πολεμικά σκάφη θα κινούνταν με τα πανιά κι αργότερα με τις μηχανές.

Posted in Ιστορία | Leave a Comment »

Το νέο ντόμινο στον Καύκασο

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 18 Οκτωβρίου 2009

 

Η υπογραφή των δύο συμφωνιών που υπέγραψαν, την περασμένη εβδομάδα, Τουρκία και Αρμενία στη Ζυρίχη, για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων και την επαναδιάνοιξη των μεταξύ τους συνόρων, δικαίως χαρακτηρίστηκε ιστορική.
Ομως, αυτή η εξέλιξη όσο σοβαρή και αν είναι, απειλεί μόνο το προοίμιο για έναν σταθερό Νότιο Καύκασο και από μόνη της δεν προδικάζει ειρηνικό μέλλον στην περιοχή.

Σε περίπτωση που δεν ακολουθήσουν σύντομα εξίσου γενναία βήματα σχετικά με την επίλυση του προβλήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ, θα απειληθεί τόσο η φερεγγυότητα της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης, όσο και η ίδια η ειρήνη, καθώς οι Αζέροι δεν θα κάνουν αποδεκτή μια τουρκοαρμενική προσέγγιση εις βάρος των εθνικών συμφερόντων τους.

«Η μονομερής διάνοιξη των συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας αμφισβητεί την αρχιτεκτονική της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή», ήταν η εύγλωττη απάντηση του αζερικού υπουργείου Εξωτερικών, που τώρα ανησυχεί σφόδρα για τους τουρκικούς χειρισμούς. Μετά τη συμφωνία με την Τουρκία, οι Αρμένιοι δεν θα νιώθουν τόσο πιεσμένοι να λύσουν το Καραμπάχ και θα σκληρύνουν τη στάση τους, εκτιμούν στο Μπακού.

«Τα δύο ζητήματα πρέπει να λυθούν παράλληλα και ταυτόχρονα, αλλιώς θα ανατραπεί το status quo στην περιοχή», επισήμανε ο αζέρος πρόεδρος Ιλχάμ Αλίεφ, που άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μειωθεί η ροή των αζερικών ενεργειακών εξαγωγών προς την Ευρώπη, που διεξάγονται κυρίως μέσω Τουρκίας.

Δεν είναι τυχαίο πως αμέσως μετά την άκαρπη διαπραγματευτική συνάντηση του προέδρου Αλίεφ με τον αρμένιο πρόεδρο Σερζ Σαρκισιάν στη Μολδαβία, η κρατική εταιρεία ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν, Socar, υπέγραψε στρατηγική συμφωνία εξαγωγής αερίου με τη ρωσική Gazprom, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται από το 2010. Οι Αζέροι θα εξάγουν στη Ρωσία αρχικά 0,5 δισ. κυβικά μέτρα αερίου τον χρόνο (bcm), με ανοιχτό το όριο προς τα πάνω.

Ασταθής ισορροπία

Πράγματι, το status quo αλλάζει στον Καύκασο και επηρεάζει την πολιτική των αγωγών, με την κατοχή των αζερικών εδαφών να γίνεται όλο και πιο απαράδεκτη, όπως τονίζει και η Διεθνής Ομάδα Κρίσεων (ICG), που επισημαίνει τον κίνδυνο νέας ανάφλεξης: Ενα μικρό Κόσοβο με γεύση Κυπριακού ζητεί λύση στον Καύκασο, εκεί απ’ όπου περνούν όλοι οι ενεργειακοί δρόμοι από το Ελντοράντο της Κασπίας προς την Ευρώπη.

Οι αφόρητες πιέσεις που άσκησαν με σύμπνοια Αμερικανοί, Ρώσοι και Ευρωπαίοι σε Τούρκους και Αρμένιους για την υπογραφή των συμφωνιών της Ζυρίχης, απέδωσαν, όμως αυτές δεν θα έχουν κανένα νόημα οι συμφωνίες αν δεν συνοδευτούν από πρόοδο στο Καραμπάχ. Εκτός κι αν οι Αμερικανοί έχουν κι άλλες αναγνώσεις. Αν, για παράδειγμα, θεωρούν ότι η Γεωργία, απ’ όπου περνάνε σήμερα οι αγωγοί από το Αζερμπαϊτζάν προς την Τουρκία, είναι ασταθής και επίφοβη να πέσει και πάλι στη ρωσική επιρροή.

Οι Γεωργιανοί έχασαν τον πόλεμο με τους Ρώσους πριν από δύο χρόνια και οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ (ευτυχώς) αποδείχτηκε τότε ότι δεν είχαν καμία πρόθεση να μπουν σε θερμή αντιπαράθεση με τους Ρώσους για χάρη του τυχοδιώκτη Σαακασβίλι.

Αρα, ένας νέος ενεργειακός διάδρομος μέσω Αρμενίας θα μπορούσε να αποτελεί εναλλακτική λύση. Διαφοροποίηση ονομάζεται όλο και πιο πολύ η λέξη που ξεκλειδώνει τον γόρδιο δεσμό του Καυκάσου, με όλους τους αγωγούς να παίζουν στο παιχνίδι και όλες τις επιλογές ανοιχτές.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Posted in Γεωπολιτική -Γεωοικονομία | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: