βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα"

Ηλεκτρονικός χώρος ενημέρωσης και σχολιασμού

Archive for 2 Μαρτίου 2010

Η ελληνοτροπία στην θεωρητική σκέψη του Ελύτη

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 2 Μαρτίου 2010

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

 Το βιβλιοπωλείο «χωρίς όνομα» σας προσκαλεί στην συζήτηση με θέμα «η ελληνοτροπία στην θεωρητική σκέψη του Ελύτη», με τον Κώστα Ζουράρι.

Στην ομήγυρη θα διανεμηθούν  αποσπάσματα των έργων του Ελύτη, για την από κοινού μελέτη.*

     Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 15 Μαρτίου, στις 7.15 το απόγευμα στο πνευματικό κέντρο του Ι.Ν. Φανερωμένης Χολαργού.  

 «…Καπεταναίοι αγέλαστοι με το καφαλοπάνι, και παπάδες θεριά, λοχίες του 97 ή του 12, μπαλτζήδες βλοσυροί πάνου απ΄ τον ώμο σείωντας το πελέκι, απελάτες και σκουταροφόροι με το αίμα επάνω τους ακόμη Βουργάρων και Τουρκών. Όλοι μαζί, δίχως μιλιά, χρόνους αμέτρητους αγχομαχώντας πλάι πλάι… για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες…»

    Για οποιαδήποτε πληροφορία επικοινωνήστε στο τηλέφωνο 210-6546742.

βιβλιοπωλείο «χωρίς όνομα»

Φανερωμένης 8, Χολαργός

Ε΄στάση Χολαργού στη λ. Μεσογείων

Ηλεκτρ.διεύθ. nonamebk@acci.gr ή ενημερωθείτε μέσω του διαδικτύου στην ηλεκτρονική σελίδα https://papaleonidasdimitris.wordpress.com

* Η Ελληνοτροπία στη θεωρητική σκέψη του Ελύτη

 

 Ἐν Λευκῷ, σέλ. 205

 ..Συμβαίνει νά εἶμαι ὄχι συμπωματικά μόνον ἀλλά καί ὀργανικά Ἕλληνας∙ ἀπό τήν ὄψη ὅτι κατοικῶ τό ἴδιο ἀνάλλαχτον ὀμητρικό τοπίο καί ὅτι ἔχω στό αἷμα μου τόν Πλάτωνα. Αὐτός εἶναι ὁ λόγος πού μ’ ἔκανε ἀπό μιᾶς ἀρχῆς νά καταδικάζω μέσα μου ὁλόκληρο τό συγκρότημα τῶν ἐκφραστικῶν τρόπων πού ἡ Ἀναγέννηση κληροδότησε στόν δυτικό μας πολιτισμό.

Ξεκινῶ ἀπ’ αὐτό πού οἱ πρῶτοι Ἕλληνες εἶχαν συλλάβει, πιστεύω, σωστά∙ πού οἱ μεσογειακοί λαοί τό διατηρήσανε σέ μία λανθάνουσα κατάσταση∙ καί πού ζήτησαν πάλι στίς μέρες μας νά τό ζωντανέψουν μερικά ἐπαναστατημένα πνεύματα στή μεταπολεμική Εὐρώπη…».

 2

Ἐν Λευκῷ σέλ. 207

 Ἀντιλαμβάνομαι τήν ποίηση σά μιά πηγή ἀθωότητας γεμάτης ἀπό ἐπαναστατικές δυνάμεις, πού ἀποστολή μου εἶναι νά τίς κατευθύνω ἐπάνω σ’ ἕναν κόσμο ἀπαράδεκτο γιά τή συνείδησή μου∙ ἐλπίζοντας, μέσ’ ἀπό συνεχεῖς μεταμορφώσεις, νά τόν κάνω πιό σύμφωνο μέ τά ὄνειρά μου.

Μιλῶ γιά μία σύγχρονου τύπου μαγεία, πού ὁ μηχανισμός τῆς τείνει κι ἐκεῖνος στήν ἀποκάλυψη τῆς βαθύτερής μας πραγματικότητας. Πιστεύω γι’ αὐτό στίς αἰσθήσεις, (οὐ πεύσομαι σεβών τή θάη) πού τίς κινητοποιῶ πρός μία ἀδοκίμαστη ἕως σήμερα κατεύθυνση, ἀποβλέποντας σέ μίαν Ἐλευθερία πού νά εἶναι ἀντίθετη πρός ὅλες τίς Ἐξουσίες, καί σέ μία Δικαιοσύνη πού ταυτίζεται μέ τό ἀπόλυτο φῶς .

Εἶμαι ἕνας εἰδωλολάτρης πού τοῦ ἔτυχε ν’ ἀγγίξει ἀπό τό ἄλλο μέρος, ἄθελά του, τή χριστιανική ἁγιότητα.

 3

Ἐν Λευκῷ σέλ. 206

 Ἡ διάρκεια τῆς ζωντανῆς ἑλληνική λαλιᾶς ἐπάνω στά χείλη ἐνός λαοῦ πού ἐξακολουθεῖ, ἀκόμα καί σήμερα, μέ τή μεγαλύτερη εὐκολία ν’ ἀφομοιώνει καί νά ταυτίζει μέσα τοῦ τά φυσικά φαινόμενα καί τά φαινόμενα τοῦ πνεύματος μέ βοήθησε στήν προσπάθεια αὐτή. Ἡ ἑλληνική παιδεία ἀπό τό ἕνα μέρος καί ὁ ὑπερρεαλισμός ἀπό τό ἄλλο στάθηκαν ἡ «ἄνω» καί ἡ «κάτω» ὁδός πού μ’ ἔβγαλαν στό ἴδιο σημεῖο.

«Γιατί γράφετε;» ρωτᾶνε συχνά τόν ποιητή στίς συνεντεύξεις. Κι ἐκεῖνος βιάζεται ν’ ἀπαντήσει: «δέν ξέρω». Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, ἀπό μίαν ἄποψη, κι ἐγώ ὁ ἴδιος δέν ξέρω. Ἀπό μίαν ἄλλη ὅμως αἰσθάνομαι ὅτι τό ἀπολύτως ἀτομικό μέρος τοῦ ἐαυτοῦ μου τότε μόνον θά τό δῶ νά ἐπαληθεύεται, ὅταν τό ἀποστερήσω ἀπό τήν ἰδιότητα τῆς προσωπικῆς περίπτωσης∙ ὅταν, μέ ἄλλα λόγια, τό καταστήσω κοινόν.

Ἀπό τόν βασιλικό δρόμο τῶν αἰσθήσεων (πού τόν πῆρα ἀφοῦ πρῶτα πέταξα ἀπό πάνω μου ὅλα τά παραδομένα σχήματα) μοῦ ἔτυχε νά βγῶ πάλι στό σημεῖον ὅπου ἡ «μεταφυσική» μου ἐλέγχεται νά εἶναι «φυσική».

Πιστεύω στήν ἐπαναστροφή τῆς Δικαιοσύνης, πού τήν ταυτίζω μέ τό φῶς, ἐπάνω σ’ αὐτόν τόν κόσμο. Καί μαζί μ’ ἕναν ἔνδοξο πρόγονό μου ὑπερηφανεύομαι νά φωνάζω καταπρόσωπο τῆς ἐποχῆς μου: ὄχι, δέν ἀγαπῶ τούς θεούς πού ἡ λατρεία τούς τελεῖται στό σκοτάδι.

 

Ἐν Λευκῷ σέλ. 413

 ΕΡΧΟΜΑΙ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ. Οἱ συλλέκτριες τῶν κρόκων τῆς Θήρας πορεύονται πλάι μου, κι ἀπό κοντά, παγεμένες μέ τόν ἄνεμο τόν βόρειο, οἱ Μυροφόρες, ὡραῖες μές στά τριανταφυλλιά τους καί τή χρυσή τῶν ἀγγέλων ἀντανάκλαση.

 

Ἐν Λευκῷ σέλ. 412

 …Στήν ὀλίγη Ἑλλάδα πού μας ἀπέμεινε τό μόνο πού μπορεῖς ἀκόμα νά κάνεις εἶναι νά δέεσαι στούς θεούς σου. Ποιούς θεούς; Ὤ, μά εἶναι πολλοί. Σχεδόν ὅσοι καί ὁ πληθυσμός τῆς χώρας…

 5

Ἐν Λευκῷ σέλ. 343

Λόγος στήν Ἀκαδημία τῆς Στοκχόλμης

 Κύριοι Ἀκαδημαϊκοί, Κυρίες καί Κύριοι,

Ἅς μου ἐπιτραπεῖ, παρακαλῶ, νά μιλήσω στό ὄνομα τῆς φωτεινότητας καί τῆς διαφάνειας….

Ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο μεταχειρίστηκαν τήν ὕλη οἱ γλύπτες τῆς κυκλαδικῆς περιόδου, πού ἔφτασαν ἴσα ἴσα νά ξεπεράσουν τήν ὕλη, τό δείχνει καθαρά. Ὅπως ἐπίσης ὁ τρόπος πού οἱ εἰκονογράφοι τοῦ Βυζαντίου ἐπέτυχαν ἀπό τό καθαρό χρῶμα νά ὑποβάλουν τό «θεῖο».

 6

Ἐν Λευκῷ σέλ. 297-298

 Ἴσως, χωρίς τό μπουλούκι ἐκεῖνο τῶν ἐνθουσιώντων νέων πού τό πάθος τους γιά τά ποιήματα, ὡστόσο, τό μετρούσανε στήν πλάστιγγα τῶν χρυσοχόων καί ὄχι καθόλου τῶν πολιτικῶν σκοπιμοτήτων, τό μοντέρνο ποιητικό κίνημα νά μήν εἶχε πάρει ποτέ τίς προεκτάσεις πού γνωρίζουμε καί νά μήν εἶχε κρυφά συνδεθεῖ μέ τίς ὑπόγειες φλέβες πού διατρέχανε τήν παράδοση καί πού ἀνεβάζανε στήν ἐπιφάνεια εἰκόνες τοῦ ὁμαδικοῦ ὑποσυνειδήτου, μοραΐτικες, νησιώτικες, μακεδονικές, κάτι ἄγνωστο στούς ἀλλοδαπούς συναδέλφους μέ τίς ὁμοιόμορφες –μόλις πέντε ἤ ἕξι αἰώνων- μορφές πνευματικῆς κληρονομιᾶς πού διαθέτανε.

 7

Ἐν Λευκῷ σέλ. 99

 Κάτι τέτοια εἶναι, ὑποψιάζομαι πού ἔκαναν μερικούς στενόκαρδους κριτικούς νά καταδικάσουν ὁλόκληρό του ἔργο τοῦ Παπαδιαμάντη καί νά παραγνωρίσουν, ἐν ὀνόματι τῶν μικρῶν του ἁμαρτιῶν, τή μεγάλη του εὐλογία –πού εἴθε νά μᾶς σκέπει πάντοτε. Αὐτήν τή μεγάλης διαφάνειας θαλασσογραφία καί μαζί τυπολογία ἑλληνικῆς ζωῆς πού ἅπαξ ὑπῆρξε καί πού δέν ξεγράφεται μέ τίποτε∙ πού δέν ἀποτελεῖ μήτε παρελθόν μήτε παρόν μήτε μέλλον, ἀλλά τήν ἀποτύπωση, σέ μίαν ὁρισμένη ἱστορική στιγμή καί πάνω σέ ἕνα συγκεκριμένο ὑλικό, μιᾶς σταθερῆς ἐκφραστικῆς πού χαρακτηρίζει ἀνέκαθεν τόν Ἕλληνα καί εἶναι πάντοτε ἡ ἴδια, ὅπως ἴδια εἶναι κατά βάθος ἡ γλώσσα ἡ πλαστική καί στόν Πολύγνωτο καί στόν Πανσέληνο καί στόν Θεόφιλο –νά τί θέλω νά πῶ.

 

Posted in Γλώσσα & Πολιτισμός, Εκδηλώσεις | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Ίσως τότε φανεί η αρχή της ελπίδας

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 2 Μαρτίου 2010

Μεσημέρι, Κολωνάκι, καφέ στην πλατεία. Είναι αποκλεισμένο περιμετρικά, μπράβοι σε σχήμα Π, περαστικοί κοιτάζουν περίεργοι το θέαμα. Στη μέση αυτός, μαύρο κοστούμι, μαύρο πουκάμισο, όρθιος μιλάει στο κινητό.

Πίσω του άλλος μπράβος, κρατάει στα χέρια ευλαβικά το πούρο. Γυρνάει, τραβάει μια ρουφηξιά, συνεχίζει, ο κολαούζος το κρατάει, περιμένει την επόμενη ρουφηξιά. Μπράβος πούρου, επαγγέλματα του μέλλοντος. Φθινοπωρινό μεσημέρι στο κέντρο της πόλης, η δημόσια επίδειξη της αήττητης ηλιθιότητας.

Είναι πλούσιος. Έχει πολλά λεφτά, από πού, απροσδιόριστο. Οι πλούσιοι αυτής της χώρας δεν κάνουν, έχουν. Κάτι γενικώς, καράβια, προμήθειες, λαθρεμπόριο πετρελαίου, πλαστά τιμολόγια, ποδοσφαιρικές ομάδες-πλυντήρια, αγοραπωλησίες παικτών, εικονικά συμβόλαια, πουλάει φάρμακα στα νοσοκομεία στην τριπλάσια τιμή, εισαγωγή από την Κύπρο, εκμεταλλεύεται εμπορικά ακίνητα της εκκλησίας, καταπατάει δημόσιες εκτάσεις, χτίζει στη Μύκονο συγκρότημα κατοικιών με συνέταιρο γνωστό πολιτικό, αλλαγές συντελεστή δόμησης μόνο για την περίπτωσή του, έχει αναλάβει τη διαφημιστική καμπάνια υπουργείων, διαχειρίζεται τα λεφτά των ασφαλιστικών ταμείων, πουλάει τηλεοπτικά κανάλια που του χαρίζει το κράτος, αύξηση κεφαλαίου, τραπεζική εγγύηση, δάνεια, offshore εταιρείες, κωδικοί, μπράβοι. Πούρα. Χοντρός σβέρκος.

Οι περαστικοί απολαμβάνουν το θέαμα. Κουνάνε το κεφάλι ειρωνικά. Με λίγη ζήλια. Το θέμα είναι τα λεφτά, αυτό μου είπε κι ο μπαμπάς, Τζούλια. Μια χώρα που δεν παράγει τίποτα και έχει τόσους πολλούς πλούσιους. Δεν δημιουργούν αλλά έχουν διασυνδέσεις. Σωστοί άνθρωποι στις σωστές θέσεις. Βιτρίνες. Ταμίες. Μεταφορά χρήματος, όχι δημιουργία πλούτου. Δεν βγάζουν χρήματα, υπεξαιρούν..

Οι πλούσιοι ξέρουν πολύ καλά από πού προέρχονται τα χρήματά τους. Τα αντιμετωπίζουν και οι
ίδιοι ως προϊόν εγκλήματος. Τα τρώνε γρήγορα και επιδεικτικά. Όπως οι γκάνγκστερ. Σε ολόκληρο τον κόσμο μόνο δύο άρχουσες τάξεις έχουν υιοθετήσει ως τρόπο ζωής το lifestyle της κολομβιάνικης μαφίας. Οι Ρώσοι ολιγάρχες και οι Έλληνες πλούσιοι. Θηριώδη τζιπ στα στενά δρομάκια, παρκαρισμένες πόρσε στα κλαμπ, αστυνομική προστασία, γουόκι τόκι, μπράβοι, ημίγυμνες ξανθιές, χοντροί σβέρκοι. ΚΔΟΑ. Κτηνώδης δύναμη ογκώδης άγνοια. Στον υπόλοιπο κόσμο οι πραγματικοί πλούσιοι μοιάζουν με φοιτητές στα Εξάρχεια. Σνίκερς, φούτερ και κουκούλες. Ανακάλυψαν ένα τσιπάκι, έστησαν τη Microsoft, την Apple, έφτιαξαν ένα πρόγραμμα, φαντάστηκαν μια κοινότητα, το FaceBook, βάζουν την εταιρεία τους στο χρηματιστήριο έναντι 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων φορώντας τζιν, στο υπόγειο γκαράζ παίζουν ακόμα Nirvana με τις φοιτητικές τους κιθάρες.

Εδώ δεν υπάρχουν κιθάρες. Ούτε πανεπιστήμια. Ελληνικός ληστρικός μικροκαπιταλισμός, κλοπιμαία. Ξαπλώστρες 3.000 ευρώ στην παραλία, ο ένας δίπλα στον άλλον. Πάνω στον άλλον. Όλοι μαζί. Δεν θέλουν να κρυφτούν, θέλουν να φανούν. Ποιος έχει το πιο μεγάλο, σπίτι, το πιο μεγάλο, κότερο. Αγωνιούν για μια φωτογραφία τους σε φτηνές κίτρινες φυλλάδες που λερώνεσαι άμα τις ξεφυλλίσεις. Αγοράζουν παρέα, δημοσιότητα, σεξ. Σταρ, μις, θεές, απόλυτες, υπέρλαμπρες, δίμετρες. Ξανθιές με μαύρη ρίζα. Από τη μαζική παραγωγή των καλλιστείων. Μια δυο γυμνές φωτογραφίες και μετά στον αγώνα. Στο ανελέητο κυνήγι στη σκληρή ζούγκλα της ζωής. Η ανεργία στις νεαρές γυναίκες μέχρι τα 30 φτάνει στο 40%. Πιράνχας, κόβουν βόλτες από φωτογράφιση σε κότερα, από πασαρέλα σε επισκέψεις κατʼ οίκον. Το ίδιο παμπάλαιο συγκινητικό όνειρο. Μια μέρα ο πελάτης θα ερωτευτεί και θα την κάνει κυρία. Ένας γάμος, τώρα πριν να ʼναι αργά, τα χρόνια περνάνε γρήγορα, νέο εμπόρευμα βγαίνει στην αγορά κάθε σεζόν.

Τα πούρα διαλέγουν. Επιλέγουν την επόμενη trophy wife. Επιλέγουν και επιλέγονται. Ε9 κυκλοφορούν σε φωτοτυπίες, αγοραπωλησίες, ντιλ κλείνονται. Τα κοσμικά περιοδικά γράφουν για πανέμορφα μοντέλα που φωτογραφίζονται σε ακριβά μαγαζιά με νεαρούς ζεν πρεμιέ της αθηναϊκής νύχτας. Εννοούν escort συναντάνε γιους πλουσίων με την ελπίδα να «κατακτηθούν». Νέες ιδιότητες της κοσμικής ζωής. Κληρονόμοι. Γιοι εισηγμένων. Πολύφερνοι γαμπροί με πολλές κατακτήσεις. Οι βίζιτες της πρώτης σελίδας.

Ο πλανήτης μπαίνει στον τρίτο χρόνο της οικονομικής κρίσης. Ο δύσκολος χειμώνας. Οι ελληνικές πολιτικές εφημερίδες, αυτιστικές πάντα, στο πιο βαθύ τούνελ της κρίσης, εισάγουν στην ύλη τους κοσμικά ένθετα. Χρώματα πολύχρωμα, γυαλιστερές φωτογραφίες. Δες το 16χρονο ζάπλουτο ξέκωλο πώς διασκεδάζει στα μπουζούκια. Ζηλεύεις; Δες το νεαρό πάμπλουτο κληρονόμο αγκαλιά με τη θεά, την προκλητική miss young. Θα κάνουν προγαμιαίο συμβόλαιο; Η Ελένη ρίχνει με νάζι το τιραντάκι να φανεί η ρόγα, πέφτει η τηλεθέαση.. 5.000 άτομα στο γάμο, τραγούδησε ο Ρέμος, εσύ δεν ήσουν εκεί; Εσένα ο μπαμπάς σου δεν έκανε λαθρεμπόριο πετρελαίου; Η μαμά σου δεν ήταν συμβολαιογράφος στα μεγάλα ντιλ ακίνητης περιουσίας; Δεν ξέρεις ούτε ένα γενικό γραμματέα υπουργείου, έναν ταμία κόμματος έστω; Τι άτυχος που ήσουν. Όλα διορθώνονται όμως, άρχισε τώρα, κάνε κοιλιακούς, κάνε προσθετικές στήθους, κάνε κάτι. Αν δεν είσαι αγοραστής, γίνε τουλάχιστον εμπόρευμα.

Η Ελλάδα, αδιόριστη πτυχιούχος, κλείνει τα μάτια, πέφτει στο κρεβάτι για μια μονιμοποίηση στο δημόσιο, υπέρβαρη πηδάει απʼ το μπαλκόνι. Γυρνάει το ρολόι μια ώρα πίσω μεσάνυχτα Κυριακής, ετοιμάζεται για τον πιο βαρύ χειμώνα. Μπερδεμένη, πεινασμένη, εν πλήρη συγχύσει, δηλώνει αθώα. Ήταν ωραίο το έργο, εύκολο, χωρίς κόπο, θεαματικό σαν μεταμεσονύχτια κολομβιάνικη σαπουνόπερα του Άλφα με βαρόνους κοκαΐνης, μπράβους και μικρά κοριτσάκια που πάνε στον πλαστικό χειρούργο με παιδιάστικη αφέλεια για να πιάσουν την καλή, να τις διαλέξει ο αρχηγός της συμμορίας. Κρατάει 45 λεπτά. Μετά ακολουθεί τελεμάρκετινγκ. Κατσαρόλες, στρώματα και όργανα γυμναστικής, 29,99 ευρώ σε 6 δόσεις..

Συμπληρώνω:

Πού είναι η άλλη Έλλάδα; Η Ελλάδα του 5% που αντιστέκεται. Η Ελλάδα της γνώσης, της επιστήμης, της έρευνας, της αγάπης για το ρήμαδι τον τόπο που τον ξεπάστρεψε η …ανάπτυξη και η αντιπαροχή. Η Ελλάδα της τέχνης, του πολιτισμού, του πνεύματος. Η Ελλάδα του …αντοπάριστου (βλέπετε χρειαζόμαστε επεξηγήσεις γιατί κινδυνεύουμε να παρεξηγηθούμε!!!)) αθλητισμού, της ευγενούς αμίλλης και η Ελλάδα της δουλειάς, των ξενιτεμένων, της προκοπής και της εξέλιξης, αλλά και της αμφισβήτησης. Η Ελλάδα που εγείρεται και εξεγείρεται. Η Ελλάδα του μέτρου, της μετριοφροσύνης, της σύνεσης, της αλληλεγγύης και του ουμανισμού.
Κι όμως υπάρχει η Ελλάδα αυτή, υπάρχει, αναπνέει και λειτουργεί. Μόνο που είναι χαμένη στο υπόλοιπο 95% όπως διαβρώνεται ιδεολογικά και περιγράφεται αποσπασματικά, στο παραπάνω κείμενο. Αυτό το παραιτημένο 95% χρεωκόπησε την Ελλάδα. Η διάσωσή της είναι (και θα γίνει από) το 5%, αλλοιώς δεν θα υπάρξει παρα σαν προτεκτοράτο των μανιακών της αγοράς.

Ανακαλύψτε  το,  αποκαλύψτε το, διαδόστε το, ενισχύστε το, συμπληρώστε το….

Ίσως τότε φανεί η αρχή της ελπίδας………………………..

 

Posted in Ελλάδα, Κοινωνία - Οικονομία - Περιβάλλον | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: