βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα"

Ηλεκτρονικός χώρος ενημέρωσης και σχολιασμού

Η μεγάλη αμερικάνικη μηχανή παραγωγής φουσκών

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 12 Μαρτίου 2010

του Matt Taibbi  (ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ» ΔΙΠΛΟ ΤΕΥΧΟΣ 57-5 ΤΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ )

 Το πρώτο που πρέπει να γίνει γνωστό για την Γκόλντμαν Σας (ΓΣ) είναι ότι την βρίσκεις παντού. Η πιο ισχυρή επενδυτική τράπεζα παγκοσμίως, είναι ένα γιγάντιο καλαμάρι-βρικόλακας, περιτυλιγμένο γύρω από το πλανήτη, παρασιτώντας  ακατάπαυστα σε οποιαδήποτε χρηματική συναλλαγή. Πράγματι η ιστορία της πρόσφατης χρηματιστικής κρίσης, η οποία μεταστρέφεται σε ιστορία της γρήγορης παρακμής και πτώσης της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας, μπορεί άνετα να διαβαστεί σαν ένα “who is who” ανθρώπων  της ΓΣ.

Μέχρι σήμερα, οι πιο πολλοί γνωρίζουμε τους βασικούς πρωταγωνιστές: τον τελευταίο υπουργό των Οικονομικών του Μπους και προηγουμένως πρόεδρο της ΓΣ  Χένρι Πόλσον, ο οποίος ήταν και ο αρχιτέκτονας του σχεδίου διάσωσης από την πιστωτική ασφυξία, ενός σχεδίου που εξυπηρετούσε ύποπτους σκοπούς αυτοπροστασίας των τραπεζών και που έσπρωχνε τρισεκατομμύρια δολάρια σε μια χούφτα παλιόφιλών του στην Γουόλ Στριτ.  Τον Ρόμπερτ Ρούμπιν, υπουργό οικονομικών επί Κλίντον που εργάστηκε για 26 χρόνια στην ΓΣ, πριν γίνει πρόεδρος στην Σίτιγκρουπ – η οποία με την σειρά της πήρε από τον Πόλσον ένα ποσό 300 δις δολαρίων από χρήματα των φορολογουμένων για να διασωθεί. Είναι ακόμα ο Τζων Τέιν, το «νούμερο» της Μέριλ Λίντς που αγόρασε μια άχρηστη επιφάνεια 87.000 δολαρίων για το γραφείο του στην εταιρεία, την στιγμή που αυτή βούλιαζε. Ο Τέιν, ένα πρώην στέλεχος της ΓΣ, ευτύχησε να τύχει μιας διάσωσης αξίας πολλών δις από τον Πόλσον, ο οποίος χρησιμοποίησε λεφτά των φορολογουμένων για να βοηθήσει την Μπανκ οφ Αμέρικα να εξαγοράσει την εταιρεία του Τέιν. Και ακόμα γνωρίζουμε τον Ρόμπερτ Στηλ, τον προηγούμενο επικεφαλής της Βασόβια, παλιό στέλεχος και αυτό της ΓΣ, ο οποίος εξασφάλισε για τον εαυτό του και την κλίκα του 225 εκ. δολάρια, καθώς η τράπεζά του αυτοκαταστρεφόταν. Αλλά και τον Τζόσουα Μπόλντεν, τον επιτελάρχη του Μπους κατά την διάρκεια της διάσωσης  και τον Μαρκ Πάτερσον, τον νυν επιτελάρχη του Υπουργείου Οικονομικών, λομπίστα της ΓΣ μέχρι μόλις πέρσι και τον Εντ Λίντυ, προηγούμενο διευθυντή της ΓΣ, τον οποίο ο Πόλσον έθεσε επικεφαλής της διάσωσης του ασφαλιστικού γίγαντα AIG, που έδωσε 13 δις δολάρια στην ΓΣ, μετά την άφιξη του Λίντυ. Για να μην αναφερθούμε στους επικεφαλής της Καναδικής και της Ιταλικής Κεντρικής Τράπεζας, επίσης παλαιούς γκολντμανανθρώπους, όπως είναι άλλωστε και ο επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο επικεφαλής του Χρηματιστηρίου Αξιών της Νέας Υόρκης, οι δύο τελευταίοι επικεφαλής  της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης, οι οποίοι, όλως τυχαίως, είναι τώρα εποπτεύοντες της ΓΣ και να μην παραλείψουμε να αναφερθούμε στους…

Είναι, επομένως, μάταιο να προσπαθεί κανείς να κατασκευάσει μια λίστα με όλους τους ανθρώπους της Γκόλντμαν σε θέσεις επιρροής, είναι σαν να θέλεις να κατασκευάσεις μια λίστα  που να περιέχει τα πάντα… Αυτό που χρειάζεται να γνωρίζουμε είναι η ευρεία εικόνα: εάν η Αμερική απομυζάται, η ΓΣ  βρήκε τρόπο να είναι ο αγωγός απομύζησης – ένα εξαιρετικά αξιοθρήνητο παραθυράκι στο σύστημα του Δυτικού Δημοκρατικού Καπιταλισμού, ο οποίος απέτυχε να προβλέψει ότι σε μια κοινωνία που κυβερνάται παθητικά από ελεύθερες αγορές και ελεύθερες εκλογές, η οργανωμένη απληστία νικάει πάντοτε την ανοργάνωτη Δημοκρατία.

Η χωρίς προηγούμενο ισχύς και εύρος αυτής της τράπεζας την κατέστησε ικανή να μετατρέψει όλη την Αμερική σε ένα γιγάντιο χώρο αφαίμαξης και εξάντλησης, «μανιπουλάροντας» για πολλά χρόνια ολόκληρους οικονομικούς τομείς, μεταφέροντας την μπαρμπουτιέρα εδώ ή εκεί, καθώς αυτή ή η άλλη αγορά καταστρέφεται, παραμένοντας η ίδια πάντοτε καλοταϊσμένη  με έξοδα οικογενειών που πετιούνται στους πέντε δρόμους από τις υψηλές τιμές στο πετρέλαιο, τα αυξημένα επιτόκια στα καταναλωτικά δάνεια, τα μισοφαγωμένα κεφάλαια των συντάξεων, τις μαζικές προσωρινές απολύσεις, τους μελλοντικούς πρόσθετους φόρους από τις διασώσεις. Όλο το χρήμα που χάνουμε, πάει κάπου αλλού και κυριολεκτικά και μεταφορικά είναι η ΓΣ εκεί που πάει: αυτή η τράπεζα είναι μια εξαιρετικά επιτηδευμένη μηχανή μετατροπής του ωφέλιμου κοινωνικού πλούτου, στο πιο άχρηστο και ανεξήγητο πράγμα στην γη: καθαρά κέρδη για πλούσιους ιδιώτες.

Αυτό το πετυχαίνουν χρησιμοποιώντας το ίδιο κόλπο ξανά και ξανά. Είναι σχετικά απλό: η ΓΣ τοποθετείται στο κέντρο μιας κερδοσκοπικής φούσκας, πουλώντας χαρτιά που γνωρίζει ότι είναι σκουπίδια. Μετά ρουφάει τεράστια ποσά  από τα μέσα και κατώτερα κοινωνικά στρώματα, με την βοήθεια ενός παράλυτου και διεφθαρμένου κράτους που της επιτρέπει να ξαναγράφει τους κανόνες του παιχνιδιού, έναντι των – εν σχέσει με τα πραγματοποιούμενα κέρδη – πεντα­ροδεκάρων που η τράπεζα του επιστρέφει μέσω των κομματικών ενισχύσεων. Τελικά, όταν επέρχεται το ξεφούσκωμα, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες πεινασμένους και αδέκαρους, ξαναρχίζει από την αρχή προσφερόμενη να μας διασώσει, δανείζοντάς μας τα δικά μας χρήματα με τόκο, αυτοδιαφημιζόμενη ως υπεράνω απληστίας, ως απλά έτοιμη να κρατά τους τροχούς του συστήματος καλολαδωμένους. Κάνει το  ίδιο κόλπο από την δεκαετία του ’20 και τώρα ετοιμάζεται να το ξανακάνει, δημιουργώντας την μεγαλύτερη και «θρασύτερη» φούσκα που εμφανίστηκε ως τα σήμερα.

Αν θέλουμε να καταλάβουμε πώς μπλεχτήκαμε στην παρούσα χρηματιστηριακή κρίση, πρέπει κατ’ αρχάς να καταλάβουμε πού πήγαν όλα αυτά τα χρήματα, και για να το κατανοήσουμε αυτό πρέπει πριν από όλα να δούμε πώς η ΓΣ την σκαπουλάρησε χωρίς συνέπειες. Είναι μια μεγάλη ιστορία, ακριβώς η ιστορία πέντε φουσκών, αν συμπεριλάβουμε και την  περσινή παράξενη και φαινομενικά ανεξήγητη άνοδο της τιμής του πετρελαίου. Υπήρξαν πολλοί χαμένοι στο ξεφούσκωμα κάθε μιας από αυτές τις φούσκες· μην μπείτε στον κόπο να ψάξετε την ΓΣ ανάμεσά τους…

(απόσπασμα απο το άρθρο)

 ΕΠΙΜΕΤΡΟ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ

 Παρά την ευρύτατη κάλυψη σε χρόνο και χώρο που πραγματοποιεί ο συγγραφέας, είναι προφανές ότι δεν φωτίζει όλες τις πλευρές του φαινομένου ΓΣ. Και κυρίως, κατανοητό ίσως από αμερικανικής πλευράς, δεν ασχολείται καθόλου με την πολυσχιδή δράση της ΓΣ, αλλά όχι μόνον αυτής – δεν πρέπει να παραλείψουμε τα υπόλοιπα αστέρια της Γουολ Στριτ – στον υπόλοιπο πλανήτη. Δεν μας λέει π.χ. τίποτα για την πλανητική φούσκα των χρηματιστηρίων του 1999-2000. Ακόμα δεν θα πρέπει να προσωποποιήσουμε το πρόβλημα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού στην Γκόλντμαν, οσοδήποτε κεντρικό ρόλο και αν παίζει. Ο κίνδυνος αυτός είναι πράγματι υπαρκτός στην επιχειρηματολογία του. Αλλά τότε πώς να εξηγηθεί – μεταξύ άλλων – η πρόσφατη παράλληλη με της ΓΣ μετεωρική άνοδος της JPΜόργκαν Τσάιζ, του άλλου εναπομένοντος κολοσσού της Γουολ Στριτ; Πέρα όμως από τις προφανείς αυτές αδυναμίες το άρθρο του Ταϊμπί, είναι ένα κορυφαίο δείγμα δημοσιογραφικής έρευνας και αποκάλυψης. Αποκάλυψης του απίστευτου και ολοένα και πιο απροκάλυπτου, βαθμού διαπλοκής μεταξύ του μεγάλου κεφαλαίου – κυρίως χρηματιστικού πλέον – και της εξουσίας στην Ουάσινγκτον. Η διαπλοκή στην χώρα μας συγκριτικά μοιάζει παιδικό παιχνίδι. Ακόμα πιο ενδιαφέρον σημείο του άρθρου, αν και δεν το προβάλλει πολύ έντονα ο συγγραφέας, ίσως και εξεπίτηδες μιας και θέλει να ελπίζει σε διόρθωση, είναι η παθητικότητα της αμερικανικής κοινωνίας. Παθητικότητα που ελάχιστη πιθανότητα δημοκρατικής διόρθωσης επιτρέπει. Μετά από τα όσα συνέβησαν, ο Ομπάμα έχει αφήσει τους ίδιους πάνω κάτω ανθρώπους που κατέστρεψαν – σχεδόν – την χώρα, να την ανατάξουν… Σε κάθε περίπτωση πάντως το άρθρο του Ταϊμπί, ξεσήκωσε αρκετό θόρυβο στις Η.Π.Α. και βοήθησε στο να παραμένει ακόμα ανοιχτό πολιτικά το πρόβλημα της αντιμετώπισης της Γουόλ Στριτ, παρά την φυγομαχία της κυβέρνησης Ομπάμα.

 Μετάφραση: Δημοσθένης Γεωργόπουλος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: