βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα"

Ηλεκτρονικός χώρος ενημέρωσης και σχολιασμού

Archive for 23 Δεκεμβρίου 2012

Τα «Ξεχασμένα Έγγραφα» της βρετανικής αποικιοκρατίας – Μέρος Β’ – 28/07/2012

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 23 Δεκεμβρίου 2012

http://www.sigmalive.com/simerini/news/local/510672

Ασκούσαν υπέρμετρη βία

Τα έγγραφα καταδεικνύουν τις αγριότητες – Οι Βρετανοί «εκδικούνταν» τον φόνο Βρετανίδας στην Αμμόχωστο, με τεράστιο μίσος και μένος.

ΟΙ ΑΓΓΛΟΙ ήθελαν να εργοδοτήσουν ανακριτές από την Τουρκία.

Με χθεσινά δημοσιεύματα τους, τόσο η «Γκάρντιαν» όσο και οι «Τάιμς» του Λονδίνου πρόβαλαν τις νέες αποδεσμεύσεις των βρετανικών εγγράφων για την Κύπρο, με τους χαρακτηριστικούς τίτλους «Έγγραφα αποκαλύπτουν ωμότητες των βρετανικών στρατευμάτων στην Κύπρο τη δεκαετία του ’50» και καταγράφουν την υπέρμετρη αγριότητα των Βρετανών στρατιωτών εναντίον των Ελληνοκυπρίων, δίδοντας έμφαση στα γεγονότα Αχερίτου και Αμμοχώστου. Επίσης, η «Γκάρντιαν» προσθέτει ότι αναφορές στα έγγραφα για πληροφοριοδότες έχουν λογοκριθεί.

Η δολοφονία της Κάθριν Κάτλιφ

Τα έγγραφα αναφέρονται και στα γεγονότα της 3ης Οκτωβρίου 1958 στην Αμμόχωστο, όπου πυροβολήθηκε και πέθανε η Βρετανίδα Κάθριν Κάτλιφ και τραυματίστηκε σοβαρά δεύτερη Βρετανίδα, και στις άγριες επιθέσεις Βρετανών που ακολούθησαν εναντίον Ελληνοκυπρίων, με αποτέλεσμα τον θάνατο της 12χρονης Ιωάννας Ζαχαριάδη και άλλων δύο Ελληνοκυπρίων και τον τραυματισμό πολλών άλλων. Τα έγγραφα αναφέρονται σε διάφορα βρετανικά δημοσιεύματα που καταδίκαζαν την υπερβολική και αδικαιολόγητη, όπως έγραψαν, βία εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Οι άλλοι δύο Ελληνοκύπριοι, θύματα των επιθέσεων, ήσαν ο Παναγιώτης Χρυσοστόμου 37 ετών και ο Ανδρέας Λουκά 17 ετών.

Βιαιότητες

Τα έγγραφα περιγράφουν πώς συμπεριφέρθηκαν Βρετανοί στρατιώτες στις 3 Οκτωβρίου 1958 εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Μια τέτοια αναφορά λέει:

«Περνώντας από το Κομμουνιστικό Κλαμπ ακούσαμε σπάσιμο τζαμιών και ερευνώντας βρήκαμε μια ομάδα από στρατιώτες να σπάνε τα παράθυρα και τα έπιπλα του κλαμπ. Με διαταγή του Major Russell-Smith τούς διαλύσαμε.

Σχεδόν 15 λεπτά αργότερα και καθώς προχωρούσαμε προς την κατεύθυνση του αστυνομικού σταθμού, και πάλιν συνοδευόμενοι από τον Major Russell-Smith, είδα ένα όχημα της Αστυνομίας της ΡΑΦ με αστυνομικούς της ΡΑΦ και έναν Ελληνοκύπριο. Ένας αστυνομικός της ΡΑΦ φαινόταν να κλοτσούσε συνεχώς τον άνθρωπο στο έδαφος. Προσπεράσαμε το όχημα, το σταματήσαμε και τους διατάξαμε να σταματήσουν να κλοτσάνε τον Κύπριο. Υπήρχαν δύο αξιωματικοί στο όχημα, ένας του Στρατού και ένας της ΡΑΦ».

Δεκαέξι Ελληνοκύπριοι (τραυματισμένοι) είχαν συλληφθεί μετά τους πυροβολισμούς εναντίον των δύο Βρετανίδων και κρατούνταν στο νοσοκομείο της Αμμοχώστου (μεταξύ των και ο Ανδρέας Λουκά, 17 χρονών, που πέθανε).

Επεισόδιο στην Αχερίτου

Στις 30 Ιουλίου 1958, σε συμπλοκή βρετανικής περιπόλου με ομάδα χωρικών από το χωριό Αχερίτου, της περιοχής Αμμοχώστου, σκοτώθηκαν από πυροβολισμούς των σωμάτων ασφαλείας των αποικιοκρατών δύο άοπλοι Ελληνοκύπριοι, ένας εκ των οποίων, όπως γράφτηκε, ήταν τυφλός. Αρχικά η περίπολος πρόσεξε έναν νεαρό σε ποδήλατο και από πίσω του να τον ακολουθεί μεγάλη ομάδα χωρικών.

Η περίπολος, γράφουν τα έγγραφα, σταμάτησε τον νεαρό που ήταν 18 ετών και ο οποίος έτρεχε, με την εντύπωση ότι κινδύνευε, και τον έθεσε υπό την προστασία της. Το πλήθος, μεταξύ των οποίων και έξι γυναίκες, τους ακολούθησε πετροβολώντας την περίπολο. Τελικά τρία μέλη της περιπόλου πυροβόλησαν με αποτέλεσμα να χτυπηθεί θανάσιμα στο κεφάλι ένας χωρικός. Αργότερα πυροβολήθηκε και δεύτερος στην κοιλιά και πέθανε και εκείνος. Ο νεαρός, σύμφωνα με τα έγγραφα, είπε πως ίσως οι χωρικοί να εξέλαβαν την περίπολο ως τουρκική.

Τι ιδέα!

Ενδιαφέρουσες είναι και οι αναφορές στην αναζήτηση ανακριτών τον Μάιο του 1956. Χρειαζόντουσαν 21 ανακριτές, αλλά μόνο 5 διέθεταν. Τους Bon, Dalston (της RAF), Periera, Dear και Lewis. Αναζητούσαν ανακριτές μεταξύ του στρατεύματος με γνώση της ελληνικής γλώσσας. Όμως ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η αναφορά ότι υπήρξε και εισήγηση για την πιθανότητα εργοδότησης ανακριτών από την… Τουρκία!

Στην αναζήτηση αυτή ετοιμάστηκε κατάλογος όλων των αξιωματούχων της κυβέρνησης που μιλούσαν Ελληνικά και οι αρχηγοί των στρατιωτικών επιτελείων ζήτησαν από το Γραφείο Αποικιών κατά πόσο μπορούσαν να αυξηθούν οι μισθοί των ανακριτών, σε μια προσπάθεια να βρεθούν περισσότεροι για να καλύψουν τις ανάγκες. Π.χ. καταγράφεται ότι για τοπικό προσωπικό (ανακριτών) ο μισθός ήταν £1.000 και με τις επιπλέον απολαβές έφθασε τις £1.430 ετησίως. Για προσωπικό από τη Βρετανία ο μισθός ήταν £1.750 το χρόνο…

Επιχείρηση “Mousetrap”

Τον Νοέμβριο του 1958 βρίσκουμε ότι η Περιφερειακή Επιτροπή Ασφάλειας εισηγήθηκε όπως, όσοι αγωνιστές («τρομοκράτες») σκοτώνονταν, μεταφέρονταν για θάψιμο στις Κεντρικές Φυλακές με τ΄ όνομα της επιχείρησης «Ποντικοπαγίδα» (Mousetrap). Η εισήγηση συζητήθηκε στην Περιφερειακή Επιτροπή Ασφάλειας στη Λευκωσία και σε σχετική , ημερ. 1η Δεκεμβρίου 1958, καταγράφηκε ότι αυτή αποφάνθηκε, κατόπιν αρνητικής τοποθέτησης του Βοηθού Αρχηγού Αστυνομίας Λευκωσίας, να μην υιοθετηθεί η σχετική εισήγηση. Γράφει η αναφορά:

«Το να μεταφέρονται τα πτώματα τρομοκρατών στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, σίγουρα θα δώσει αφορμή για ανεπιθύμητα περιστατικά, όπως όταν απέτισαν οι Ελλληνοκύπριοι του προσωπικού στο Νοσοκομείου Λευκωσίας φόρο τιμής στη σορό του Μάτση. Αυτό προκάλεσε μεγάλη προσβολή στην τουρκική κοινότητα». 

Posted in Ιστορία, Κύπρος | Leave a Comment »

Τα «Ξεχασμένα Έγγραφα» της βρετανικής αποικιοκρατίας – Μέρος Α’ – 27/07/2012

Posted by βιβλιοπωλείο "χωρίς όνομα" στο 23 Δεκεμβρίου 2012

http://www.sigmalive.com/simerini/analiseis/other/510318

«Αυτοδιάθεση = Διχοτόμηση»

Ο Μακάριος έλεγε στους Άγγλους το ’58 ότι θα αποκήρυσσε την Ένωση.

Οι Άγγλοι έδιναν οδηγίες στους Αμερικανούς για το είδος των πιέσεων που έπρεπε να ασκούν στους Κυπρίους.

«Ναι» Μακαρίου, χαμόγελο Καραμανλή

Σε τηλεγράφημά του ο κυβερνήτης Σερ Χιου Φουτ, ημερ. 19 Σεπτεμβρίου 1958, ενημέρωνε το Γραφείο Αποικιών στο Λονδίνο ότι η κ. Μπάρπαρα Κασλ (των Εργατικών), που έφθασε στην Κύπρο στις 17 Σεπτεμβρίου, αφού είδε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο στην Αθήνα, του είπε τα εξής: «Μου είπε ότι ο Μακάριος της είπε πως θα υποστήριζε μιαν ανεξάρτητη Κύπρο και μπορούσε να προβεί σε δημόσια δήλωση πολύ σύντομα αποκηρύσσοντας την Ένωση. Είπε (η Μπάρπαρα) ότι ο Καραμανλής ήταν κατενθουσιασμένος όταν του το είπε και της είπε πως αν ο Μακάριος προέβαινε σε τέτοια αποκήρυξη της Ενώσεως και υπέρ ανεξαρτησίας για την Κύπρο, η ελληνική κυβέρνηση θα ανακοίνωνε αμέσως την υποστήριξή της για τη δήλωση. Η κ. Κασλ ήταν πολύ θυμωμένη με την πρόταση διορισμού Τούρκου αντιπροσώπου στην Κύπρο και είπε ότι θα πρέπει να αποτραπεί οπωσδήποτε και ότι ήταν ο καιρός να αντιμετωπισθεί η τουρκική αδιαλλαξία». Η Μπάρπαρα Κασλ θα επέστρεφε στις 21 στην Αθήνα, όπου θα ξανάβλεπε τον Μακάριο προτού επιστρέψει στο Λονδίνο.

Η ανάγκη απομάκρυνσης του Γρίβα

Σε τηλεγράφημά του το Λονδίνο ημερ. 3 Μαΐου 1957, ενημέρωνε μεταξύ άλλων και τον Κυβερνήτη στην Κύπρο ότι η αμερικανική πρεσβεία στο Λονδίνο τους είχε γνωστοποιήσει ότι: «Σε συνέντευξη που πήρε από τον Μακάριο ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, ο τελευταίος του υπέδειξε ότι έπρεπε να αποκηρύξει τη βία και να υιοθετούσε τακτικές που ταιριάζουν καλύτερα στο εκκλησιαστικό του σχήμα. Του τόνισε επίσης την πραγματικότητα του τουρκικού στοιχείου. Ο Μακάριος φάνηκε να αντιλαμβάνεται την ανάγκη απομάκρυνσης του Γρίβα από το νησί, όμως σκεφτόταν ότι ο τελευταίος ίσως να ήταν απρόθυμος να φύγει με τόσους πολλούς από τους συνεργάτες ήδη στις φυλακές με μακροχρόνιες ποινές. Διερωτάτο κατά πόσο μπορούσε κάτι να γίνει γι΄ αυτό, αλλά δεν πήρε απόκριση από τον Αμερικανό πρέσβη».

Και συμπληρώνει το τηλεγράφημα, «δεν πρέπει να ενθαρρύνουμε τον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα να πάρει περαιτέρω πρωτοβουλίες σε σχέση με τον Μακάριο εφόσον κάτι τέτοιο θα ενθαρρύνει τον Μακάριο να πιστεύει ότι θα μπορεί να διαπραγματεύεται μαζί μας μέσω των Αμερικανών. Σε τέτοια περίπτωση θα βρεθούμε εκτεθειμένοι σε αμερικανικές πιέσεις για περισσότερες κινήσεις προς τον Μακάριο, για να τον καταφέρουμε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις. Εν πάση περιπτώσει, οι Αμερικανοί το ξεκαθάρισαν ότι δεν έχουν διάθεση ή πρόθεση να διαπραγματευτούν με τον Μακάριο».

Να του πείτε…

Σημειώνεται ότι με δικό του τηλεγράφημα προς τον Υπ. Αποικιών την προηγουμένη 2 Μαΐου 1957, ο Σερ Τζον Χάρτινγκ (κυβερνήτης στην Κύπρο) ζήτησε όπως δοθούν οδηγίες στον αντιπρόσωπο της βρετ. κυβέρνησης στην Αθήνα, να πει στον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα ότι αν δει τον Μακάριο ξανά, να του επιστήσει την προσοχή στα εξής: Να βρει τρόπο (ο Μακάριος) να πείσει τον ίδιο (τον κυβερνήτη) και την κυβέρνηση της Α. Μεγαλειότητας ότι δεν θα ξανα-καταφύγει στη βία για να εξασφαλίσει τους πολιτικούς του στόχους, θα αναγνωρίζει την ύπαρξη τουρκικής άποψης για το Κυπριακό, θα δεχθεί την ανάγκη συζητήσεων και συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης της Α.Μ. και κυβερνήσεων Ελλάδας και Τουρκίας, και ότι αν συνέχιζε να επιμένει στην αυτοδιάθεση στο νησί στο σύνολό του, σύντομα θα έκανε αναπόφευκτη τη διχοτόμηση.

Στο ίδιο μήνυμα ο Σερ Τζον Χάρτιγκ επίσης τόνιζε επιγραμματικά ότι «οι Αμερικανοί θα πρέπει να πεισθούν να παίξουν ένα θετικό και εποικοδομητικό και τίμιο, επαναλαμβάνω, τίμιο ρόλο στο να βοηθήσουν να συμβιβαστούν οι δικές μας απόψεις και εκείνες των Ελλήνων και Τούρκων…».

Αμερικανικές διευκολύνσεις και μεταφορά Αρχηγείου στην Κύπρο
Τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 1951, με τις διαβουλεύσεις για ένταξη της Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, συζητήθηκε και η πιθανότητα και η Κύπρος να εντασσόταν στην περιοχή του ΝΑΤΟ, όμως υπήρξαν διαφορετικές απόψεις για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και η τελική απόφαση του Λονδίνου ήταν όπως αφήσουν το θέμα να μελετηθεί αργότερα.

Παράλληλα, ο Βρετανός διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων Μέσης Ανατολής, Στρατηγός Ρόπερτσον, ενημέρωνε εμπιστευτικά τον κυβερνήτη στην Κύπρο για την πιθανότητα τόσο το αρχηγείο των βρετανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή όσο και η υπό σκέψη δημιουργία αρχηγείου συμμαχικών δυνάμεων να μεταφερόντουσαν αμφότερα στην Κύπρο. Ο κυβερνήτης τού επισήμανε, όμως, ότι η Κύπρος δεν μπορούσε υπό τις υφιστάμενες δυνατότητες να δεχθεί άλλους 300 πόσω μάλλον 3.000 υπηρεσιακούς σε τέτοια περίπτωση…

Τον ίδιο καιρό και υψηλόβαθμοί Αμερικανοί στρατιωτικοί έφθασαν στο νησί για μελέτη πιθανών διευκολύνσεων που θα χρειαζόντουσαν για την παραχώρηση αμερικανικών πολεμικών βάσεων, στα πλαίσια των αγγλο-αμερικανικών συμφωνιών.

 

Posted in Ιστορία, Κύπρος | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: